De toekomst van de scheepvaart, navigeren naar een duurzame toekomst

 

De scheepvaart is een sector waar regelgeving ingewikkeld en  nog erg jong is. Pas na het ongeluk van de Titanic (1912) bleek het nodig internationale regels op te stellen voor de scheepvaart. Dit heeft uiteindelijk geleid tot de oprichting van  IMO (International Maritime Organization). Deze organisatie is door de Verenigde Naties  opgericht om de scheepvaart veilig en milieuvriendelijk te maken.

In 1973 is door de IMO de MARPOL (International Convention for the Prevention of Pollution from Ships; de afkorting komt van ‘Marine Pollution’) opgesteld. Dit is ondertekend door de meeste landen in de wereld en geldt dus voor zo goed als alle scheepvaart. Hierin zijn verschillende uitstootregels opgenomen. Deze hebben met name betrekking op de uitstoot van schadelijke stoffen zoals oliën, andere afvalstoffen en ballastwater . Er is echter nooit regelgeving gekomen op het gebied van schadelijke stoffen voor het milieu  zoals koolstofdioxide.

De IMO heeft de intentie uitgesproken om de scheepvaartsector klimaatneutraal te maken . Deze intentie heet “IMO’s Initial Strategy on Reduction of GHG (GreenHouse Gas) Emissions from Ships”. De doelen hierin zijn afgeleid van het klimaatakkoord van Parijs. Deze doelen beogen een verlaging van de emissie-intensiteit  met 40% in 2030 ten opzichte van 2008, met inzet voor een verdere vermindering van 70% in 2050 ten opzichte van 2008. Daarnaast streeft de IMO “zo snel mogelijk” naar een algemene emissiepiek, met een doel van minstens 50% vermindering tegen 2050 in vergelijking met 2008. De strategie omvat korte-, middellange- en langetermijnmaatregelen, waaronder snelle implementatie van technische en operationele veranderingen, de ontwikkeling van nieuwe voortstuwingstechnologie en overgang naar alternatieve brandstoffen zoals waterstof en biobrandstoffen.

Aangezien dit nog geen regels zijn – slechts een intentieverklaring – is het lastig om te voorspelen hoe dit zal lopen. Omdat de scheepvaartsector internationaal enorm groot is , is het lastig te bepalen waar het naartoe gaat zonder afspraken over emissies. Dit maakt het ook lastig om een verandering in gang te zetten omdat zonder afspraken en regels het niet weet welke richting het op moet. En de politiek kan geen regels forceren als de infrastructuur en technologische ontwikkeling er nog niet klaar voor is. 

Regelgeving hiervoor is iets wat grotendeels internationaal aangepakt zou moeten worden. Dit maakt het  interessant om te hoe de Nederlandse politieke partijen dit in hun verkiezingsprogramma  hebben opgenomen. De VVD wil bijvoorbeeld de belastingvrijstelling op brandstof stoppen en de extra inkomsten hiervan investeren in het verduurzamen van de scheepvaart. De Partij van de Arbeid wil een CO2-heffing instellen aan de grens van de EU. De Partij voor de Dieren is iets uitgebreider in het verkiezingsprogramma, met daarin onder andere het volgende citaat: de scheepvaart betaalt voor de uitstoot van broeikasgassen, belastingvoordelen voor brandstof stopt, en een verbod op het aanmeren van cruiseschepen in Europa. Het CDA geeft alleen aan internationale afspraken te willen maken voor een gelijk speelveld en te willen investeren in faciliteiten voor vergroening.   

Het IMO en daarmee de scheepvaart heeft duidelijke doelen om de emissies van broeikasgassen. Hoe dit aangepakt moet worden is in de politiek geen eenduidig antwoord op. Naast de regelgeving is er in de technologie ook nog veel onduidelijkheid waar de toekomst ligt en wat bedrijven kunnen doen om zich daarop voor te bereiden. Wilt u een verduurzamen en wilt u een plan van aanpak?  Bij MareVisie hebben we breed onderlegde experts op het gebied van techniek en regelgeving. Samen kunnen we kijken welke mogelijkheden voor u interessant zijn en gaan we op zoek naar een duurzame oplossing wat goed bij u past.